• BIST 82.981
  • Altın 101,736
  • Dolar 2,6555
  • Euro 2,9155
  • Rize 17 °C
  • İstanbul 15 °C
  • Ankara 9 °C
  • Trabzon 16 °C
  • Samsun 14 °C

Atatürk 1923'de Rizeli oldu!

Atatürk 1923'de Rizeli oldu!
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu büyük önder M. Kemal Atatürk, 1923 yılında Rizeli oldu.

Fatih Sultan KAR
Kendisine hemşehrilik teklifinde bulunan Rizelilerin isteğini olumlu karşılayan Atatürk, Rize Livası İdare Meclisi üyelerinden Hüseyin Bey ve arkadaşlarına gönderdiği yazıyla Rizeli oldu.

Atatürk’ün Rize ve Rizelilerle tanışıklığı çok eskilere dayanır. Kurtuluş savaşı yıllarında Kuvayi Milliyeciler’e takalarıyla silah taşıyan denizci Laz uşakları Atatürk’ün takdirini kazanmıştır. Milli mücadelede büyük yararlılıklar gösteren kahramanlardan adını bir çırpıda sayabileceğimiz İpsiz Recep, Ketencioğlu Yakup, Dursun Kaptan, Metozade Hüseyin, Mataracı Mehmet Efendi, Tuzcuoğlu Halit Ağa ve Şahinoğlu Osman Kahya’nın yanı sıra pek çok da isimsiz kahraman yer almaktadır.

“Bi tufeğum bi da ben...”

İstanbul’da savaş yılları. Birinci dünya savaşında galip gelen İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunanlılar İstanbul’u işgal etmiştir. Türk’ün ateşle imtihan edildiği bu zor dönemde ekmek karneyle dağıtılmaktadır. Ancak İstanbul’da biri vardır ki, milli mücadelecilere karnesiz ekmek sağlamaktadır. Bu kişi cesaretiyle Atatürk’ün dikkatini çekmeyi başaran Rizeli Mataracı Mehmet Efendi’dir. Atatürk, bir gün bu yürekli laz uşağını yanına çağırır. Bir süre muhabbet ettikten sonra can alıcı soruyu sorar: “Yarın cepheye gitsek, kaç kişiyle gelirsin?” Mataracı Mehmet Efendi, Rizeliye has keskin zekasını ve şivesini konuşturarak “Bi tufeğum, bi da ben senun emrundeyiz paşam” der.

“Tilkinin pazarda işi yoktur”

Kurtuluş savaşı yıllarında çetesiyle birlikte destanlaşan bir diğer isim de İpsiz Recep Reis’dir. Kuvay-i Milliye’ye asker ve silah taşımasıyla kahramanlaşan Recep Reis, Atatürk tarafından vatana olan hizmetlerinden dolayı ödüllendirilmek istenmiş, ancak vatan aşkı ağır bastığından parayı kabul etmemiştir. Grubuyla birlikte mücadelesini Sakarya dolaylarında sürdüren Rizeli Recep Reis, siyasete girmesini isteyenlere “Biz işimizi tamamladık efendiler. Savaşta dik duran başımızı siyasette eğmeyiz. Tilkinin pazarda işi yoktur” şeklinde cevap verir.

Atatürk 1923’de Rizeli oldu

Kurtuluş savaşı boyunca Anadolu’nun muhtelif bölgelerinde savaşan ve milli mücadelenin başarıya ulaşmasında katkıları olan Rizeliler, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi M. Kemal Atatürk’e hemşehrilik teklifinde bulunur. Atatürk, bu teklifi 20 Nisan 1923’te Rize Livası İdare Meclisi üyelerinden Hüseyin Bey ile arkadaşlarına gönderdiği bir yazıyla kabul ettiğini bildirir. 29 Nisan 1923 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi ve Yenigün Mecmuasında haber olarak yer alan gelişme, genç Türkiye Cumhuriyeti’nde büyük yankı uyandırır.

Memleket sularında ıslandı

Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın Rize’yi ziyareti, hemşehriliği kabulünden sonraki altıncı aya rastlar. 17-18 Eylül 1924 tarihinde Hamidiye zırhlısıyla Rize’ye gelen Atatürk, Rize halkı, vali Hurşit Bey, komutanlar ve heyetler tarafından karşılanır. Sahilde toplanan halk, Ata’ya ve eşi Latife hanıma büyük sevgi gösterisinde bulunur. Atatürk ve beraberindekileri Hamidiye zırhlısından alıp karaya ulaştırmaya çalışan motor denizin şiddetinden muvaffak olamayınca Müftü Mahallesinden 20 yaşındaki Hakkı Şentürk, dayanamaz ve öne atılır. Denize koşup Atatürk’ü sırtına alarak karaya çıkarmak ister. Atatürk, bu isteği “Bırakın ayaklarım memleketimin sularında ıslansın” diyerek geri çevirir.

Sahilde Ata’yı görmek için toplanan Rizeliler, gemiden yapılan top atışına silahlarıyla karşılık vererek sevgi ve coşkularını dile getirir. Halılar serilen güzergah boyunca kurbanlar kesilir, aynı gün şehirde açılışlar gerçekleştirilir. Ardından Reisi Cumhur Mustafa Kemal Atatürk Hükümet Dairesini, Belediye’yi, Halk Fırkasını ve kumandanlık dairelerini temsil edenlerle görüşür

Atatürk, istirahat için kurtuluş savaşı yıllarından tanıdığı Mataracı Mehmet Efendi’nin konağına çekilir. Mehmet Efendi, bu müstesna misafire Rusya’dan satın aldığı kalpağını hediye eder. Atatürk, İstanbul’a dönünce kalpakla çektirdiği fotoğrafı imzalayarak o günün anısına Mehmet Efendi’ye gönderir. Bu fotoğraf halen Rize’de Atatürk Müzesi’ne dönüştürülen Mataracı Mehmet Efendi’nin evinde sergilenmektedir.

Rizeliler’in hemşehrisi M. Kemal Atatürk, Rize ile olan ilişkisini daha sonraki yıllarda da sürdürerek milli günler ve önemli hadiselerde kutlama mesajları gönderir. Çeşitli dönemlerde telgrafla haberleştiği isimler arasında Mektupçu Behçet Tuzcu, Halkevi Başkanı Oğuz Bey, Mataracı Mehmet Efendi ve Rize Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti yöneticilerinden Lazzade Mustafa Efendi yer alır.

Foto-1-.jpg
Mustafa Kemal Atatürk Rize ziyaretinde Rize İskelesinde coşkulu bir kalabalıkla karşılandı.(17.09.1924)

Foto-2-.jpg
Atatürk memleketinde!
Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin çiçeği burnunda vilayeti Rize, 1924 yılının 17–18 Nisan’ında en anlamlı günlerinden birini yaşadı. Rize’ye eşi Latife Hanım ile gelen M. Kemal Atatürk’ün sağında Vali Hurşit Bey ve “Üç Aliler”’den Ali Zırh yer alıyor.

Foto-3-.jpg
Büyük puntolarla duyuruldu
29 Nisan 1923 tarihli Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi Gazi Paşa’nın Rizelilerin hemşehrilik teklifini kabul edişini büyük puntolarla halka duyuruyordu.

foto-4-.jpg
Atatürk’ten övgü
Atatürk’ün kendi el yazısıyla Ankara’dan Rize Müdafa-ı Hukuk Cemiyeti’ne gönderdiği ve “Öteden beri herkesin yakından bildiği kahramanlıklarıyla kendilerin tanıtmış olan Lazistan Ahali’nin ülkenin kurtuluşu için azim ve üstün gayretlerini takdir ederiz” şeklinde bir cümle sarf ettiği telgrafı Rizeliler için övgü dolu sözler içeriyordu.

Foto-5-.jpg
Rize Hükümet Konağından Ayrılırken

foto-6-.jpg
Mustafa Kemal Atatürk Rize ziyaretinde Hükümet Konağından ayrılırken

  • Yorumlar 31
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Diğer Haberler
  • İşte 'Evvel zaman içinde Rize'19 Ağustos 2010 Perşembe 01:23
  • Karadeniz'de balık avcılığı tarihi12 Nisan 2010 Pazartesi 16:27
  • Çılgın Rizeliler, Ankara'da olacak!26 Şubat 2010 Cuma 00:44
  • Rize ve Artvin'de 36 yüzen ada var08 Ocak 2010 Cuma 11:48
  • Gürcistan'daki değişim ve Batum24 Ekim 2009 Cumartesi 09:30
  • En çok ihtiyaç duyulan işler:16 Temmuz 2009 Perşembe 21:51
  • Yıldırımlar Karadeniz'de can alıyor03 Temmuz 2009 Cuma 09:30
  • Burda sizin de bir yakınınız olabilir01 Mayıs 2009 Cuma 00:23
  • İdadiden liseye, 1910'dan 2009'a24 Nisan 2009 Cuma 00:29
  • Cep telefonu arıları yok eder mi?19 Nisan 2009 Pazar 10:41
  • ÖNE ÇIKANLAR
    • Pazarspor turnuvasında kupa sahibini buldu
    • Pazar Eski Kaymakamı Rize'de
    • RİZE'DE KALIN BAĞIRSAK KANSERİ TARAMASI
    • RİZE'DE MAYIS AYINDA KARLA MÜCADELE
    • NİNEMİN ÇAYI ŞİFA KAYNAĞI OLMAYA NAMZET
    • BOĞALAR ÇAMUR ZEMİNDE KIYASIYA GÜREŞTİ
    • KARADENİZ; ERZURUM VE GÜNEYE BAĞLANIYOR
    • ANKARA RİZELİLER DERNEĞİ TÖRENLE AÇILDI
    • PAZAR'DA ORTAOKULLAR YARIŞTI
    • Pazar'a Sosyal Güvenlik Merkezi Hizmet Binası
    • Havalimanı inşaatı başlayınca ne yapacaklar?
    • BİR GÜNLÜK ASKERLİK SEVİNCİ
    • Engelliler Gününde Engelli Merkezine Denetim
    • 'Bize de söz verilmeliydi' diyerek sergiyi terk ettiler
    • PAZAR'DA HALK EĞİTİM FİNAL SERGİSİ
    • Organik üretim için kapsamlı çalışmalar yürütülecek
    • RİZE YAŞAM VE ALIŞVERİŞ MERKEZİ İÇİN SON KARAR
    • TULUM HAVALI MAFYA DİZİSİ İLE GERİ DÖNÜYOR
    • TAYLANDLI BUDİST, MÜSLÜMANLIĞI SEÇTİ
    • PAZARSPOR'DA ÇEVİK'LE TAMAM MI DEVAM MI?
    1/20
    ÜYE İŞLEMLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2000 Pazar 53 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0 532 474 76 40