1. HABERLER

  2. YURT VE DÜNYA

  3. Demokrasi 47 Yıldır Yaralı
Demokrasi 47 Yıldır Yaralı

Demokrasi 47 Yıldır Yaralı

47 yıl önce, 27 Mayıs 1960'ta demokrasi tarihimizin en kara günü yaşandı. 60 darbesi, günümüze kadar süren darbeler zincirinin ilk halkası oldu.

A+A-

Türkiye'nin yarım yüzyılı geride bırakan demokrasi macerası aynı zamanda askeri vesayet ve darbeler tarihi olarak da siyasi literatürdeki yerini aldı. Genç Türkiye demokrasisi, sağlanmak istenen toplumsal katılım ve hürriyet havası uğruna bir çok bedel ödemek zorunda kaldı. Asker bu dönemde demokratik hayata toplam 4 kez müdahale etti. Zinde güçlerin kontrolünde gerçekleşen bütün darbeler benzer acılar bıraksa da kuşkusuz darbe süreçlerinin miladı olması ve bir başbakan ile iki bakanı darağacına gönderme başarısıyla (!) darbecilere güven verme niteliğinden dolayı en acısı 27 Mayıs 1960 müdahalesi oldu. Bundan sonra yapılan bütün darbelerde, “O gün nasılsa başardık, halktan hiçbir tepki gelmedi, bu seferde başarırız” duygusuyla bütün darbecilerin referansı 27 Mayıs oldu.
DEMOKRASİNİN BEDELİ DARAĞACI OLDU
Ülkeyi 10 yöneten Bayar ve Menderes başta olmak üzere DP yöneticileri, bakanlar, milletvekilleri ve bürokratlar Yassıada'ya hapsedildi. Yargılama sonucunda, tek parti iktidarını 14 mayıs 1950'de oyların yüzde 53,5'ini alarak yıkan Başbakan Adnan Menderes ve iki bakan arkadaşı demokrasinin bedeli olarak darağacında idam edildiler.
İdama mahkum edilenlerden sadece Adnan Menderes, Fatin Rüşdü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın cezaları infaz edildi. Diğer ölüm cezaları Milli Birlik Komitesi'nce müebbet hapis cezasına çevirildi. 143 DP'li 4 yıl 2 ay, 117 kişi 5 yıl, 15 kişi 6 yıl, 6 kişi 7 yıl, 2 kişi 8 yıl, 17 kişi 10 yıl, 3 kişi 15 yıl, 1 kişi 20 yıl, 30 kişi müebbet hapse mahkum edildi. 6 DP'li ise karardan önce öldükleri için haklarındaki dava düşürüldü.
'EZA, CEFA VE İŞKENCE'
Menderes'in idam edildiği 17 Eylül 1961'de evde, radyo başında infazı annesi ve ağabeyleriyle birlikte dinleyenlerden biri de Menderes ailesinin en küçük oğlu Aydın Menderes'ti. 27 Mayıs'ın meşruiyet dışı olduğunu her fırsatta dile getiren Menderes, darbenin arka planında CHP'nin sert muhalefetinin yattığını düşünüyor. Yassıada'yı “eza, cefa ve işkence” sözcükleriyle tanımlayan Menderes, CHP'nin 27 Mayıs'ta oynadığı rolü şu sözcüklerle tarif ediyor: “İsmet Paşa, 27 Mayıs için 'Ne içindeyiz, ne dışındayız' demiştir. Bir askeri müdahalenin ya içinde, ya dışında olunur. Ya yanında, ya da karşısında olunur. CHP muhalefeti Türkiye'yi bir askeri müdahaleye doğru itmiştir. Buna bugün hiç kimse 'yok' diyemez.”
27 Mayıs'ta Yaptırılmayan Savunma

27 Mayıs darbesi sonrası idam edilen Hasan Polatkan'ın, mahkemede okuması engellenen 175 sayfalık savunması olduğu ortaya çıktı. Yassıada tutanaklarında ve TBMM arşivinde yer almayan savunma, bir albayın kasasında bulundu. Tarih bir kere daha hiçbir antidemokratik uygulamanın gizli kalmayacağını gösterdi.

Türk milletinin zihninde derin yaralar açan 27 Mayıs darbesinin üzerinden 47 yıl geçti. Demokratik gelişimin sekteye uğradığı ve 3 idamla sonuçlanan süreçle ilgili aydınlatılmayı bekleyen pek çok nokta var. Bunlardan biri de hukukun hiçe sayıldığı Yassıada mahkemelerindeki yargılama süreci.

Zaman Pazar, Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın mahkemede sunumu engellenerek kayıtlara geçirilmeyen savunmasını ortaya çıkardı. Polatkan'ın son duruşmadaki savunmasının 68 sayfa olduğu biliniyordu. Ancak yargılandığı üç ayrı dava ile ilgili olarak tam 175 sayfalık savunma hazırlamış. TBMM Arşivi'nde yer almayan savunmalar, albay olan 'Kasap Osman' lakaplı babası Atatürk döneminde idam edilen Deniz Müzesi Müdürü Ömer Faruk Erus'un Üsküdar Çamlıca'daki evinde bulundu.

Bundan üç yıl önce vefat eden Erus'un arşivindeki belgeleri, araştırmacı-yazar Rasim Ekşi ortaya çıkardı. Ekşi, hakimin 'kısa kes' diyerek Polatkan'ı engellediğini söylüyor. Polatkan'ın Yassıada avukatı Hüsamettin Cindoruk, "Müthiş bir savunma hazırlamıştı. Polatkan, çok istemesine rağmen mahkeme başkanı savunmasını yaptırmadı." diyor.

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
2 Yorum