• BIST 108.489
  • Altın 152,547
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • Rize 15 °C
  • İstanbul 17 °C
  • Ankara 8 °C
  • Trabzon 17 °C
  • Samsun 15 °C

ÜÇ MUSTAFA

Ali GÜNAY

CHP nin ilk üç liderini sizlere ortak yönleri ile tanıtmaya çalışacağım.

1.Mustafa Kemal Atatürk: 11 Eylül 1923-10 Kasım 1938 on beş yıl genel başkanlık yaptı.

Kurucu genel başkan. İdeolojik dünya görüşü ne sosyalist ne komünist ne de faşisttir. Kuruluş aşamasında SSCB den faydalanmış, yardım almıştır. Ancak devletin oluşumunda ne SSCB nin nede batı ülkelerin etkisinde kalmıştır. Her fikrin temsil edilmesi anlayışının bir kabulü olarak 1920 lı yılların ilk dönemlerinde komünist partiyi kurdurmuş ancak yaşamamıştır. Daha sonra 1930 yıllarda Serbest Fırka adı altında çok partili siyasi hayata geçiş denemesi yapmıştır. Partinin kuruluşundan ölümüne değin genel başkan olmasına rağmen Başbakan olmamıştır. Tarihte General iken üniformasını çıkarıp ilk sine-i millete dönen liderdir. Siyaseti tepeden değil tabandan başlayarak Erzurum, Sivas kongreleri ve nihayet TBMM e dek sürdürmüştür. Askeri hayatta giydiği elbise ve üniformayı çağdaşları Hitler, Musolini ve Stalin gibi yapmayarak sivil hayatta çıkarmıştır. Böylece hakkında çıkarılan haksız diktatör eleştirilerini çürütmüştür. TBMM açılana kadar gelen süreçte yapılan her icraatını Erzurum, Sivas ve Kuvayı Milliye cemiyetlerinden çıkan kararlara dayandırmış TBMM açıldıktan sonrada halkın temsilcilerinden yetki alarak kurtuluş savaşını başlatmıştır. Türk ve dünya siyasetine “yurtta sulh dünyada sulh” şairi ile damgasını vurmuştur.

2.Mustafa İsmet İnönü: 26 Aralık 1938-8 Mayıs 1972 otuz dört yıl genel başkanlık yapmıştır.

Kuruluş sürecinde en uzun süreli Genel Başkanlık ve Başbakanlık görevini, Atatürk’ün ölümü ile de 12 yıl cumhurbaşkanlığını yapan CHP nin ikinci genel başkanıdır. On kere hükümeti kurarak Başbakan olmuştur. Milli şef diye anılır. Türk demokrasi tarihine çok partili hayata geçişini sağlayan akabinde en uzun yıllar muhalefet görevini de sürdüren bir şahsiyettir. İkinci dünya savaşında ülkesini savaştan korumakla Atatürk’ün “yurtta sulh cihanda sulh” şiarını takipçisi olduğunu kanıtlamıştır. Muhalefet döneminde, ülkenin krize uğradığı dönemlerde geçiş dönemi koalisyon hükümetlerini de kurarak Türk siyasi yaşamında Başbakanlık, cumhurbaşkanlığından sonra muhalefet liderliğini de yaparak katkı yapabilmiş bu konuda bilgelik misyonunu üstlenmiştir. Dünyadaki değişimlere uygun olarak ortanın solu akınını başlatmıştır. Senatör olarak siyasetin içindeyken ölmüş ve uzun yıllar politikaya hizmet vermiştir..

3.Mustafa Bülent Ecevit: 14 Mayıs 1972- 30 Ekim 1980 Sekiz yıl Genel Başkan olmuştur.

İlk ikincinin aksine tek sivil kökenli üçüncü genel başkandır. Yine ilk ikisinden ayrı olarak en kısa süreli Genel Başkanlık yaparak tarihe geçmiştir. Beş kere hükümeti kurmuştur. Genel başkan olmadan önce yaptığı bakanlık görevlerinde Türk işçi hareketine SGK ve işçi hakları konusunda yeniliklerle ön plana çıkmıştır. Görevi başında İ.İnönü gibi Lozan ve kurtuluş savaşı kahramanı olan genel başkanı demokratik bir kurultayla yenerek iş başına gelmiştir. Başbakanlığı uzlaşma kültürü ürünü olan koalisyonlarla kısa kısa dönemlerde yapmak zorunda olsa da ilk döneminde Kıbrıs Barış Harekatı nı yapan hükümetin başı olarak damgasını vurmuştur.. “Umudumuz Ecevit” sloganları ile dağa taşa ismini yazdırtabilmiş demokratik sol anlayışını benimseyen dürüstlüğü ile iktidara gelmeyi beceren efsane bir liderdir.

Ardışık bu üç genel başkanın birinci adları dışında ortak yanları şunlardır;

·         CHP sadece bu genel başkanları döneminde iktidar yüzü görmüş ve hükümet olmuştur. İlk iktidar döneminde devletin kuruluşu ve devrimler yapılmış, ikinci genel başkanı döneminde de çok partili siyasi hayata geçilmiştir.

·         Üçüncü genel başkan dönemi koalisyonlar dönemi ve kısa süren hükümetlerdi. Tek başına iktidar olamamıştır. Ancak uzlaşma kültürü ve seçimde adaleti sağlanarak toplumun her kesiminin parlamentoda temsili sağlanmıştır.

·         Bu üç liderin dönemi devletin otoritesi, vatandaşın refahı gözetilmiştir. Bu dönemlerde devletin içte ve dışta bir saygınlığı vardı.

Ulus olarak Onlara çok şey borçluyuz.

  • Yorumlar 9
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    ÜYE İŞLEMLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2000 Pazar 53 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0 532 474 76 40