Yolda doğum yapan kadınlar

Yol kenarında doğum yapan kadın hikâyelerine Karadeniz'de çok rastlanır. 1970'li yıllarda bile yaşanan bu olayların günümüzde birçok tanığı var.

Trabzonlu Orhan Tekeoğlu da bu isimlerden. Tekeoğlu, bir gün çocukluğunu geçirdiği Elevit yaylasına çıkan yolda bir kadına rastlar. Karnı burnundaki kadın, sancısı gelince hemen oracıkta mola verir ve kendini bu sancıya teslim eder. Kısa bir süre sonra ise çocuğunu kucağına alır, sepetine koyar ve hiçbir şey olmamış gibi yoluna devam eder. Çünkü evden, yaylada ot kesmek üzere çıkmıştır. Geri dönmek gibi bir şansı yoktur.

Çocukluğunda tanık olduğu bu olaydan çok etkilenen Tekeoğlu, Karadeniz kadınının bitmeyen çilesini anlatan bir belgesel çekmeye hazırlanıyor. Belgeselin adı 'İfakat', yani doğum sancısı...

Herkes bilir ki, aslında Karadeniz kadınının öyle çileli bir imajı yoktur. Komiktir, eğlencelidir, umut doludur, aynı zamanda da çok çalışkandır. Türk sinemasına da bu yönleriyle yansır.

Hamsiköy'ün güzel kızı Güllü'nün bu imaja katkısı büyük. Tekeoğlu, "Oysa bu imajın arkasında yatan bir dram, acı ve keder vardır. Bunun üstü hep örtülür, görmezlikten gelinir. Biz bu perdeyi aralamak için yola çıkıyoruz." diyor.

Belgeselin çekimleri ilkbaharın ilk günlerinde başlayacak. Yani yoğun iş temposunun başladığı zamanlarda...
Tekeoğlu, kamerasını önce 'toprak kaldıran kadınlara' çevirecek. Kışın yağmur ve kar nedeniyle dik yamaçlardan aşağıya inen topraklar, ilkbaharda kadınlar tarafından sepetlerle doldurularak tekrar aynı yere taşınır.
Toprak kaldırma adı verilen bu olay, kadınların çileli yolcuğunun ilk adımıdır. Daha sonra onlarla birlikte mesire yerlerine, en son ise yaylaya çıkacaklar. Kah şenliklere katılacak kah yaylada kış için yapılan hazırlıkları kaydedecekler.

Tekeoğlu, "Türkiye'de kadın olmak çok zor, ama Karadeniz'de kadın olmak daha da zordur. Erkeği genelde gurbetçidir, evin tüm yükü kadının üzerindedir. Kaynanasının kaynanasıyla bile aynı evde oturanlar var ki, gel çık işin içinden. Kader dedikleri bu işte. Biz burada yüzyıllardır süregelen bir yaşam biçimini anlatmaya çalışacağız. Görseli ve konusu çok sağlam bir belgesel olacağına inanıyoruz." diyor.

Orhan Tekeoğlu, ilk kez bir belgesel çekiyor. 20 yılı aşkın süre basın sektöründe çalışmış. Türkiye'nin ilk borsa muhabirlerinden. Borsa, endeks, hisse senedi, lot, spekülasyon, manipülasyon diye uzayıp giden ekonomik terimler arasından hayatının elinden kayıp gittiğini hissedince istifa etmiş.

"Oysa benim özlediğim şeyler yeşil vadiler, rüzgâr, yağmurdu. Yani doğa. Entrikalardan, oyunlardan, yalanlardan ve ikiyüzlülükten uzakta kalmak istiyordum. Önce yapacağım işin hayalini kurdum, sonra Milliyet'ten ayrıldım." sözleriyle anlatıyor bu durumu.

Sevinç ÖZARSLAN (Zaman)